Ukryte zyski na estońskim CIT (z przykładami)

Paliwo do auta, którym w sobotę jedziesz na działkę. Prezent dla kontrahenta na koniec roku. Przelew do siebie „do końca miesiąca”, bo prywatne konto akurat świeci pustkami.

Na estońskim CIT każda z tych sytuacji może oznaczać podatek, jeśli to spółka pokrywa koszt lub przekazuje pieniądze. Może, ale nie musi. Znaczenie mają cel wydatku, jego charakter, to, kto odnosi korzyść, oraz szczególne zasady z ustawy, na przykład przy samochodach i pożyczkach. Ważne są też dokumenty, które to potwierdzają. Nie zawsze chodzi o ukryty zysk – podatek może też dotyczyć wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

W tym tekście sprawdzisz, co jest ukrytym zyskiem, ile kosztuje i jak go wyłapać, zanim minie termin zapłaty podatku. Jeśli dopiero zastanawiasz się nad ryczałtem, zacznij od tekstu o tym, czy estoński CIT jest dla Twojej spółki.

Stan prawny na 4 października 2026 r.

Czym są ukryte zyski na estońskim CIT?

Ukryte zyski to świadczenia, które spółka na estońskim CIT wykonuje dla wspólnika albo podmiotu powiązanego z nim lub ze spółką, w związku z prawem do udziału w zysku, ale poza dywidendą. Mogą to być pieniądze, rzeczy albo usługi – odpłatne, za darmo albo za część ceny (art. 28m ust. 3 ustawy o CIT).

Ministerstwo Finansów tłumaczy to prościej – ukryty zysk daje wspólnikowi taki sam efekt jak wypłata dywidendy, tylko inną drogą (Przewodnik do ryczałtu od dochodów spółek). Ustawa podaje przykłady, takie jak pożyczka dla wspólnika, prezenty czy reprezentacja, ale ta lista jest otwarta. Podatek może więc dotyczyć też czegoś, czego w niej nie ma.

Korzyść może trafić do wspólnika, bez względu na to, ile ma udziałów. Może też trafić do podmiotu powiązanego ze wspólnikiem albo z samą spółką (art. 28m ust. 3 ustawy o CIT). Na estońskim CIT powiązanie przez udziały powstaje już przy 5% udziałów, głosów albo prawa do zysku. Ale udziały to nie jedyna droga. Powiązani są też małżonek, krewni i powinowaci do drugiego stopnia oraz osoba, która faktycznie decyduje o sprawach spółki (art. 28c pkt 1 w zw. z art. 11a ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy o CIT).

Ukryty zysk a ukryta dywidenda

W spółce rozliczającej CIT na zasadach ogólnych podobne sytuacje określa się potocznie jako „ukrytą dywidendę”. Na estońskim CIT ustawa posługuje się pojęciem „ukrytych zysków”, które podlegają opodatkowaniu w ramach tego systemu. Podatek płaci sama spółka – do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wypłaty, poniesiono wydatek lub wykonano świadczenie stanowiące ukryty zysk (art. 28t ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT).

Skoro już wiesz, czym jest ukryty zysk, zobacz, ile kosztuje.

Ile wynosi podatek od ukrytych zysków i jak go obliczyć?

Od ukrytych zysków na estońskim CIT spółka płaci ryczałt 10%, jeśli jest małym podatnikiem albo rozpoczyna działalność, i 20% w pozostałych przypadkach. Podatek liczysz za każdy miesiąc osobno, od sumy ukrytych zysków z tego miesiąca, i płacisz do 20. dnia miesiąca następnego (art. 28n ust. 1 pkt 2, art. 28o ust. 1, art. 28t ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT).

Nie czekasz więc do końca roku, jak przy dywidendzie. Ukryty zysk z maja to podatek do 20 czerwca. Jeśli 20. dzień miesiąca wypada w sobotę, niedzielę albo święto, termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy (art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej).

W tym przykładzie to 100 zł za miesiąc. Przy wyższych wydatkach i z odpisami amortyzacyjnymi podatek rośnie. A przy pożyczce na 50 000 zł podatek obejmuje całą kwotę.

Skąd wiesz, że wydatek jest ukrytym zyskiem?

Sama pozycja na wyciągu tego nie rozstrzyga. Znaczenie mają cel wydatku, jego charakter, to, kto z niego korzysta, oraz szczególne zasady z ustawy. Przy pożyczce dla wspólnika albo aucie używanym też prywatnie ustawa sama mówi, co jest ukrytym zyskiem, i uzasadnienie tego nie zmienia (art. 28m ust. 3 pkt 1, ust. 4 pkt 2 ustawy o CIT).

Ministerstwo Finansów pisze, że transakcja z podmiotem powiązanym w podstawowej działalności spółki, na takich samych warunkach jak z firmami niepowiązanymi i niezbędna w działalności, nie powinna być oceniana jako ukryty zysk. Zastrzega jednak, że ta reguła nie obejmuje między innymi doradztwa i udostępniania majątku (Przewodnik do ryczałtu od dochodów spółek).

Ten sam przelew może więc raz oznaczać podatek, a raz nie. Zakup laptopa, na którym prezes pracuje dla spółki, to wydatek firmowy. Ten sam laptop dla dziecka wspólnika to już ukryty zysk.

U moich klientów na estońskim CIT wydatki, które mogą być ukrytym zyskiem, trafiają na osobne konto w księgach. Co miesiąc, w ciągu 3–5 dni od dostarczenia nam kompletu dokumentów, odsyłamy prezesowi zestawienie do wglądu. Prezes potwierdza je albo wyjaśnia, po co był dany wydatek. Często po takiej rozmowie okazuje się, że wydatek jest zwykłym wydatkiem spółki. Rozmowa nie zmienia jednak tego, czym wydatek był naprawdę. Pomaga ustalić fakty i rozliczyć podatek tam, gdzie się należy.

Dlatego rozmowa powinna odbyć się przed 20. dniem, a nie przy zamknięciu roku. Wtedy jest czas, żeby prawidłowo rozliczyć podatek. Im wcześniej dokumenty trafią do księgowej, tym więcej tego czasu zostaje. Takie konto ma swoje miejsce w planie kont spółki, obok polityki rachunkowości. Więcej o tym, jak ustawić księgowość spółki od pierwszego dnia.

Jeśli nie wyjaśnisz wydatku przed terminem zapłaty, możesz nie zdążyć prawidłowo ustalić i rozliczyć podatku.

Umów się ze mną na darmową rozmowę o estońskim CIT. Także wtedy, gdy Twoja spółka już jest na ryczałcie i chcesz zmienić księgową.

Zacznijmy od samochodu, bo jest w prawie każdej spółce.

Ile kosztuje firmowy samochód, którym jeździsz prywatnie?

Jeśli wspólnik jeździ firmowym samochodem osobowym także prywatnie, 50% wydatków i odpisów amortyzacyjnych na to auto jest ukrytym zyskiem. Gdy auto służy wyłącznie firmie, ukrytego zysku nie ma, ale to spółka musi udowodnić, że nikt nie jeździ nim prywatnie (art. 28m ust. 4 pkt 2, ust. 5 ustawy o CIT).

Sama cena zakupu takiego auta nie jest od razu podstawą podatku. Podstawą są odpisy amortyzacyjne i wydatki na używanie auta. Potwierdził to Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 13 lipca 2023 r. (sygn. 0111-KDIB2-1.4010.217.2023.1.AS), wydanej dla auta, którym prywatnie jeździ wspólnik albo pracownik. Przy wspólniku 50% tych kwot to ukryty zysk, a przy pracowniku niepowiązanym wydatek niezwiązany z działalnością (art. 28m ust. 4 pkt 2 lit. b, ust. 4a pkt 2).

Ustawa nie mówi, czym udowodnić, że auto jeździ tylko w sprawach firmy. Przydaje się wszystko, co to pokazuje, na przykład zapisy przebiegu, zasady korzystania z auta czy rodzaj działalności. Spółka ma pełną swobodę w wyborze dowodów (interpretacja Dyrektora KIS z 12 stycznia 2023 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.730.2022.2.DP). Bez takich dowodów licz się z tym, że podatek obejmie połowę wydatków. Więcej o tym, co grozi firmie przy brakach w dokumentach.

A jeśli spółka płaci za Twój prywatny samochód?

To inna sytuacja niż firmowe auto. Ustawa mówi o wydatkach „związanych z używaniem samochodów osobowych”, a nie tylko o autach spółki, więc sama prywatna własność auta nie wyłącza tych zasad (art. 28m ust. 4 pkt 2 ustawy o CIT). Odpowiedź zależy od tego, za co i na jakiej podstawie spółka płaci:

• spółka pokrywa koszty auta, którym wspólnik jeździ tylko w swoich sprawach. To opłacanie prywatnego wydatku wspólnika, podobnie jak wycieczka w przykładzie Ministerstwa Finansów niżej,
• spółka zwraca wspólnikowi koszty jazd służbowych prywatnym autem. Ocena zależy od sposobu rozliczenia i dowodów, że jazdy były służbowe,
• spółka wynajmuje auto od wspólnika, a wspólnicy jeżdżą nim też prywatnie. W jednej z interpretacji KIS uznał, że czynsz za takie auto podlega ryczałtowi jako ukryty zysk, mimo że strony ustaliły go na poziomie rynkowym. Osobno liczy się wydatki na używanie auta (interpretacja Dyrektora KIS z 12 stycznia 2023 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.730.2022.2.DP).

Jeśli spółka korzysta z prywatnego samochodu wspólnika, trzeba osobno ocenić umowę najmu, koszty używania auta i ewentualne przejazdy prywatne. Sama rynkowa cena i umowa nie wystarczają do rozstrzygnięcia wszystkich skutków podatkowych.

Samochód to podatek co miesiąc, a jego wysokość zależy od wydatków, odpisów i stawki. Pożyczka zdarza się rzadziej, ale zwykle kosztuje dużo więcej.

Czy pożyczka dla wspólnika to ukryty zysk?

Tak. Pożyczka, którą spółka na estońskim CIT daje wspólnikowi, jest ukrytym zyskiem w pełnej kwocie. Spółka płaci od niej podatek za miesiąc, w którym przelała pieniądze, a zwrot pożyczki przez wspólnika tego podatku nie cofa (art. 28m ust. 3 pkt 1, art. 28n ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT).

Pożyczka na 50 000 zł w spółce małego podatnika to 5 000 zł podatku do 20. dnia następnego miesiąca. Nawet jeśli wspólnik odda pieniądze po dwóch tygodniach.

Odwrotna sytuacja wygląda inaczej. Jeśli to wspólnik pożycza pieniądze spółce, sam zwrot tej pożyczki podatku nie rodzi. Podatek dotyczy za to odsetek, prowizji i opłat, które spółka wspólnikowi płaci (art. 28m ust. 3 pkt 1 i ust. 4 pkt 3). Taka pożyczka też powinna mieć umowę. Zobacz, jak sporządzić umowę pożyczki.

A skoro nie przez pożyczkę, to może przez pensję?

Czy pensja wspólnika to ukryty zysk?

Na estońskim CIT pensja wspólnika nie wchodzi do ukrytych zysków, dopóki mieści się w limicie. Dotyczy to umowy o pracę, wynagrodzenia za pełnienie funkcji w zarządzie, umowy zlecenia, umowy o dzieło i kontraktu menedżerskiego (art. 28m ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT).

Limit liczysz co miesiąc dla jednej osoby, od sumy wszystkich takich wynagrodzeń i zasiłków, które dostała w danym miesiącu, a nie od każdej umowy osobno. Limit to pięciokrotność średniego miesięcznego wynagrodzenia, które spółka wypłaca z tych tytułów, ale nie więcej niż pięciokrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw (art. 28m ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT). Średnie wynagrodzenie w spółce ustawa każe ustalać za miesiąc poprzedzający wypłatę. Ministerstwo Finansów przyjmuje miesiąc poprzedzający także dla przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw (Przewodnik do ryczałtu od dochodów spółek, przykład 18).

Część ponad limit nie korzysta z tego wyłączenia. U wspólnika jest ukrytym zyskiem, jeśli ma związek z jego prawem do udziału w zysku, czyli zastępuje dywidendę (art. 28m ust. 3).

Ministerstwo Finansów opisuje wspólników, którym znajomy podsunął pomysł, żeby nie wypłacać dywidendy, tylko wypłacić sobie zysk jako pensję. Ministerstwo odpowiada, że to ukryta wypłata zysku, bo pensja dla wspólników daje taki sam efekt jak dywidenda. Wynagrodzenie w granicach limitu jest jednak wyłączone z ukrytych zysków (Przewodnik do ryczałtu od dochodów spółek, przykład 18).

Najem lokalu, auta i sprzętu od wspólnika

Spółka może wynająć od wspólnika lokal albo sprzęt. Najem od wspólnika nie musi być ukrytym zyskiem. Trzeba jednak ocenić nie tylko wysokość czynszu, lecz także gospodarcze uzasadnienie najmu i jego związek z prawem do udziału w zysku. Rynkowy czynsz sam w sobie nie wyklucza opodatkowania (art. 28m ust. 3 ustawy o CIT; Przewodnik do ryczałtu od dochodów spółek).

Pomaga wszystko, co pokazuje, że spółka naprawdę potrzebuje tego lokalu czy sprzętu, korzysta z niego i płaci tyle, ile zapłaciłaby obcej osobie. W jednej z interpretacji KIS uznał, że rynkowy czynsz za nieruchomości wynajmowane od podmiotów powiązanych, w których spółka ma zakład, biuro i magazyn i bez których nie mogłaby działać, nie jest opodatkowany ryczałtem (interpretacja Dyrektora KIS z 12 stycznia 2023 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.730.2022.2.DP). To ocena konkretnej sytuacji, a nie reguła dla każdego najmu. Uważaj szczególnie na układ, w którym majątek wypracowany w spółce przechodzi na wspólnika, a potem wspólnik odpłatnie udostępnia go spółce z powrotem. Według Ministerstwa Finansów to też może oznaczać podatek (Przewodnik do ryczałtu od dochodów spółek).

Zostają drobniejsze wydatki, które łatwo przeoczyć, bo każdy z osobna wygląda niewinnie.

Czy prezenty, reprezentacja i prywatne zakupy to ukryte zyski?

Darowizny, prezenty i wydatki na reprezentację są wprost w ustawowym katalogu ukrytych zysków na estońskim CIT (art. 28m ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy o CIT). Nie każdy prezent jest jednak ukrytym zyskiem. Trzeba ustalić, kto odnosi korzyść i czy świadczenie ma związek z prawem do udziału w zysku (art. 28m ust. 3). To samo pytanie dotyczy prywatnych wydatków wspólnika opłaconych z firmowego konta.

Przewodnik Ministerstwa Finansów podaje przykład małżeństwa, które jest wspólnikami i pracownikami spółki. Pojechali na dwutygodniową wycieczkę na Maltę, a zaprzyjaźniona księgowa ujęła ten koszt jako szkolenie pracowników, bo biuro podróży organizowało tam kursy angielskiego (przykład 19). Ministerstwo uznało to za ukryty zysk. Zauważyło, że kurs językowy można zrobić w większości polskich miast, a na Malcie jest droższy, więc spółka raczej nie opłaciłaby go zwykłemu pracownikowi. (Taniej i bez plaży, dodam od siebie.)

Ten sam rodzaj wydatku może trafić do jednej albo drugiej kategorii. Liczy się nie tylko to, kto z niego korzysta, ale też to, czy ma związek z prawem do zysku albo z działalnością spółki. Mieszkanie opłacone przez spółkę dla prezesa, który jest wspólnikiem, może być ukrytym zyskiem, a dla pracownika niepowiązanego wydatkiem niezwiązanym z działalnością (Przewodnik do ryczałtu od dochodów spółek). Mieszkanie zapewnione pracownikowi nie musi jednak oznaczać podatku na estońskim CIT. Jeśli zakwaterowanie ma rzeczywisty związek z zatrudnieniem i działalnością spółki, wydatek może pozostawać poza opodatkowaniem. KIS potwierdził takie stanowisko w sprawie mieszkań wynajmowanych dla pracownic cudzoziemek (interpretacja z 13 stycznia 2025 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.637.2024.2.END). Nie przenosi się to automatycznie na mieszkanie dla prezesa, który jest wspólnikiem.

Czy wspólnik płaci jeszcze PIT od ukrytego zysku?

Może zapłacić. Ryczałt, który spółka płaci od ukrytych zysków na estońskim CIT, nie zamyka sprawy po stronie wspólnika. To samo świadczenie może być jego przychodem w PIT, a to, czy i jak go opodatkuje, wynika z ustawy o PIT (Przewodnik do ryczałtu od dochodów spółek).

Ministerstwo zaznacza, że dla PIT nie ma znaczenia, czy spółka zapłaciła ryczałt. Pensja wspólnika z umowy o pracę idzie do zeznania rocznego według skali.

Jest jeszcze jedna różnica. Przy dywidendzie z estońskiego CIT wspólnik odlicza od swojego PIT 90% albo 70% podatku, który zapłaciła spółka. Przy ukrytym zysku tego odliczenia nie ma, bo przepis dotyczy tylko wypłaty podzielonego zysku (art. 30a ust. 19 ustawy o PIT).

Ukryty zysk może więc kosztować więcej niż dywidenda. A dywidendę przynajmniej planujesz.

Jakie zmiany w ukrytych zyskach planuje się od 2027 roku?

Rządowy projekt nowelizacji doprecyzowuje definicję ukrytych zysków. Świadczenie ma być ukrytym zyskiem „bez względu na źródło ich finansowania”, także wtedy, gdy spółka pokryje je zyskiem sprzed przejścia na ryczałt (druk sejmowy nr 3137). To doprecyzowanie, a nie nowa zasada – obecny przepis też nie zwalnia świadczenia z podatku tylko dlatego, że spółka sfinansowała je z określonych pieniędzy. Warunek „w związku z prawem do udziału w zysku” zostaje.

Projekt dopisuje też do ustawy definicję wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Mają to być wydatki poniesione w innym celu niż osiągnięcie przychodów albo zachowanie lub zabezpieczenie ich źródła, a także opłaty i należności o charakterze sankcyjnym. Nowe przepisy mają dotyczyć dochodów od 1 stycznia 2027 roku.

To wciąż projekt. 24 września 2026 roku trafił do Sejmu, a 28 września skierowano go do pierwszego czytania. Gdy ustawa zostanie uchwalona, zaktualizuję ten tekst.

Podsumowanie

Ukryte zyski na estońskim CIT to korzyści wspólnika ze spółki, które omijają dywidendę. Spółka płaci od nich 10% albo 20% do 20. dnia następnego miesiąca, a wspólnik może zapłacić jeszcze PIT, i to bez odliczenia, które ma przy dywidendzie. Najczęściej chodzi o firmowe auto, pożyczkę, pensję ponad limit, prezenty i prywatne wydatki z firmowego konta.

Znaczenie mają cel i charakter wydatku, to, kto z niego korzysta, oraz szczególne zasady z ustawy. Dlatego u moich klientów takie wydatki trafiają na osobne konto, a w ciągu 3–5 dni od dostarczenia kompletu dokumentów prezes dostaje ich zestawienie do wyjaśnienia. Część z nich okazuje się zwykłymi wydatkami spółki, a tam, gdzie podatek się należy, rozliczamy go w terminie.

Na konsultacji omówimy wydatki Twojej spółki, przy których nie wiesz, czy są ukrytym zyskiem, i to, jak je ewidencjonować co miesiąc.

FAQ

Czy zwrot pożyczki przez wspólnika cofa podatek od ukrytego zysku?

Nie. Pożyczka dla wspólnika jest ukrytym zyskiem w miesiącu, w którym spółka przelała pieniądze, a jej zwrot nie daje zwrotu podatku (art. 28m ust. 3 pkt 1, art. 28n ust. 1 pkt 2).

Do kiedy zapłacić podatek od ukrytych zysków?

Podatek od ukrytych zysków na estońskim CIT płacisz do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym spółka wykonała świadczenie albo poniosła wydatek (art. 28t ust. 1 pkt 4).

Czy pensja prezesa, który jest wspólnikiem, to ukryty zysk na estońskim CIT?

Do limitu nie. Wynagrodzenia z umowy o pracę, powołania do zarządu, zlecenia, dzieła albo kontraktu menedżerskiego, wypłacone tej osobie łącznie w danym miesiącu, są wyłączone z ukrytych zysków do pięciokrotności średniego miesięcznego wynagrodzenia w spółce, nie więcej niż do pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Część ponad limit jest ukrytym zyskiem, jeśli ma związek z prawem wspólnika do udziału w zysku (art. 28m ust. 3 i ust. 4 pkt 1).

Czy prezent dla kontrahenta to ukryty zysk?

Nie każdy prezent dla kontrahenta jest ukrytym zyskiem. Trzeba ustalić, kto odnosi korzyść i czy świadczenie ma związek z prawem do udziału w zysku (art. 28m ust. 3). Darowizny, prezenty i reprezentacja są w ustawowym katalogu jako przykłady, ale nadal muszą spełniać tę definicję. Osobno sprawdza się, czy taki wydatek nie jest wydatkiem niezwiązanym z działalnością (art. 28m ust. 1 pkt 3). Każdy taki wydatek sprawdź ze swoją księgową, zanim minie termin płatności podatku.

Czym różni się ukryty zysk od wydatku niezwiązanego z działalnością?

Tym, co rozstrzyga. Ukryty zysk to świadczenie związane z prawem do udziału w zysku, którego beneficjentem jest wspólnik albo podmiot powiązany ze wspólnikiem lub ze spółką. Wydatek niezwiązany z działalnością to wydatek bez związku z działalnością gospodarczą spółki, na przykład prywatne jazdy firmowym autem przez pracownika niepowiązanego. Stawka i termin są takie same (art. 28m ust. 1 pkt 2 i 3, ust. 3).

Czy wspólnik płaci PIT od ukrytego zysku?

Może. To samo świadczenie może być przychodem wspólnika w PIT, a odliczenie 90% albo 70% podatku spółki przysługuje tylko przy dywidendzie (art. 30a ust. 19 ustawy o PIT).

Czy da się mieć firmowe auto na estońskim CIT bez ukrytego zysku?

Tak, jeśli auto służy wyłącznie działalności spółki. Wtedy ukrytego zysku nie ma, ale to spółka musi umieć to udowodnić (art. 28m ust. 4 pkt 2 lit. a, ust. 5).